ساس تختخواب
ساس تختخواب
هفتاد و چهار گونه ساس از خانواده سيميسيده از انسان خونخواری می کنند . از اين 74 گونه ، شايع ترين گونه CIMEX LECTULARIOUS می باشد که به ساس تختخواب معروف است . گونه هايی از ساس وجود دارد که خفاش ، پرستو و کبوتر ميزبان آن گونه ها می باشند . اما اين گونه ها نيز با دستيابی به فرصت مناسب مي توانند بر روی بدن انسان خونخواری کنند .
بيولوژی ساس :
دو نوع ساس که از نظر بهداشتی براي انسان اهميت دارد ، CIMEX LECTULARIOUS (ساس تختخواب) و HEMIPTERUS CIMEX (ساس گرمسيری) مي باشد . اين دو نوع ساس از روی پيش سينه يعنی اولين قسمت سينه از هم تشخيص داده مي شوند .
قسمت پيش سينه ساس تختخواب معمولی پهن تر و حاشيه انتهايی آن صافتر از نوع گرمسيری است . ضمائم دهانی ساس شامل دو لوله توخالی می باشد که از طريق یک لوله ، بزاق دهان خود را که حاوی مواد ضد انعقادی می باشد ، وارد بدن انسان می کند و از طریق لوله دوم خون را می مکد. مراحل تکاملی ساس شامل مرحله تخم ، 5 مرحله نمفی و مرحله بالغ می باشد .
ساس بالغ ، قهوه ای رنگ ، دارای بدنی تخت و بیضی شکل است که طول بدنش قبل از خونخواری به 4تا 5 میلیمتر می رسد . بعد از خونخواری ، بدن ساس به رنگ قهوه ای متمایل به قرمز در می آید .
ساس ها در طی هر 5 مرحله نمفی و قبل از هر بار تخم ریزی نیاز به خونخواری پیدا می کنند . گرمای بدن انسان و دی اکسید کربن عمل بازدم انسان، ساس ها را به خود جلب می کند .
ساس تختخواب میربان های دیگر مانند خفاش ، مرغ و حیوانات اهلی را نیز مورد تهاجم قرار می دهد . به طور معمول عمل خونخواری قبل از طلوع آفتاب انجام می پذیرد و بعد از خونخواری ساس ها به پناهگاههای خود باز می گردند .
ساس ها در مرحله نمفی پس از یک وعده خونخواری می توانند تا دو ماه و ساس های بالغ تا بیش از یک سال بدون خونخواری به حیات خود ادامه دهند .
گزش ساس دردناک نمی باشد ، اما رسوب بزاق ساس در لایه صدمه دیده اپیدرم باعث ایجاد حساسیت می شود . در مورد
انسان معمولاً نقاطی مثل بازوها و شانه ها درگیر گزش ساس می شوند .
ساس تختخواب در ملحفه ها و روبالشی ها ، درزها و شکاف هاي موجود در ساختمان ها و در زیر کاغذ دیواری ها پنهان می
شود .به خاطر خصوصیات ویژه ساس ، از جمله طبیعت مرموز این حشره ، اندازه بخصوص آن و پوشش سخت بدنش باعث می شود وجود ساس در مکانهای آلوده تداوم یابد . ساس در طی روز در جاهای مختلف پنهان می شود و در ساعات آرام شب بر روی بدن انسان خونخواری می کند .
ساس ماده در طول زندگی خود تقریباً 200 تخم بر جای می گذارد . (حدود 1 تا 12 تخم در روز) .
ساس ماده تخم ها را روی سطوح ناصاف قرار می دهد و آنها را با یک ماده سیمانی شفاف به سطح می چسباند . در عرض 6 تا 17 روز ، نمف ساس که غالباً بی رنگ است ، از تخم خارج می گردد . بعد از گذرانيدن 5 مرحله نمفی که که حدود 10
هفته به طول می انجامد ، نمف ها به مرحله بلوغ می رسند و ساس بالغ 10 ماه زنده می ماند .
از آنجایی که ساس ها حشراتی محتاط هستند ، اغلب تشخيص پناهگاههای آنان کار دشواری است . به هر حال وقتی
تعداد ساس ها زیاد می شود بوی بدی از ترشحات روغنی بدن آنها متصاعد می شود .
نشانه دیگر وجود ساس ، تشخیص لکه های مواد دفعی ساس بر روی محل رفت و آمد آنها می باشد .
انتشار ساس :
محل زندگی انسان ، آشیانه پرندگان و لانه خفاش مناسبترین مکان برای زندگی ساس است ، زیرا هم محل مناسبی برای
پنهان شدن ساس است و هم موجوداتی در آن ساکن هستند که ساس می تواند بر روی بدن آنها به خونخواری بپردازد .
چهارچوب پنجره ها ، پشت قاب عکس ، درز و شکاف داخل ديوار ، اثاثیه منزل ، پشت کاغذ دیواری ها و صفحات چوبی یا زیر
فرش و موکت و حتی چینهای پرده بهترین پناهگاه برای ساس می باشد .
راههای مبارزه با ساس :
از آنجایی که ساس از سطوح چوبی به راحتی بالا می رود ، پس بایستی پایه های تخت را در داخل
صفحات فلزی قرار داد و تخت ها را از دیوار فاصله داد .
برای کاهش آلودگی به ساس دما را می توان به بالای 37 - 36 درجه رسانید . تماس طولانی با دمای (9-0) درجه نیز در عرض چند ساعت ، ساس های بالغ را نابود می کند .
ملحفه ها و روبالشی های آلوده را در یک کیسه نایلونی سیاه و در آفتاب قرار دهید.
تمام درزها و شکاف های موجود در اتاق را مسدود کنید .
پرده ها را با آب داغ مورد شستشو قرار دهید و اگر ملحفه ها و روبالشی ها آلوده به ساس است به روش های کنترل فیزیکی مانند جاروبرقی توجه خاصی داشته باشید .
کاغذ دیواری هایی را که شل شده اند ، از دیوار جدا کنید .
ترجمه از : مهندس مرضیه جیلانی