مهندسی بهداشت محیط سیستان و بلوچستان

معیارهای خوشمزگی برای پشه ها!

 شاید برای شما هم این سوال پیش آمده که چرا بعضی از افراد از حمله‏ی پشه‏ها مصون هستند و برخی دیگر بیش از دیگران مورد حمله قرا می گیرند؟

با توجه به نقش بسیار مهمی که پشه‏ها و مگس‏ها در انتقال بیماری‏های عفونی دارند(از قبیل انتقال بیماری مالاریا و…) دانشمندان به این فکر افتادند مکانیسم‏هایی را که پشه‏ها از طریق آن، قربانیان خود را شناسایی می‏کنند مورد ارزیابی قرار دهند،بسیاری از آنها معتقدند که پشه‏ها قادر به بوکشیدن فرد مورد نظر بوده و از طریق مکانیسم‏هایی که هنوز شناسایی نشده‏اند به سوی هدف راهنمایی می‏شوند.

یکی از روش‏هایی که پشه‏ها از طریق آن قربانی خود را بو می‏کشند استفاده از مارکرهای شیمیایی و بویایی خاص موجود در هوای اطراف فرد است. این مارکرهای بویایی موجود در هوا با گیرنده‏های خاص موجود بر شاخک‏های پشه، متصل شده و پشه را از وجود فرد در آن فضا مطلع می‏سازد.

اما این مارکرها چگونه ساخته می‏شوند؟ مطالعاتی که بر روی جمعیت‏های مختلف انسانی انجام شده نشان داده که هر فرد با توجه به نوع گروه خونی خود قادر به تولید فرم متفاوتی از این مارکرهای بویایی در سطح پوست خود می‏باشد. از این رو ،مارکرهایی که یک فرد با گروه خونیAB می‏سازد با مارکرهایی که یک فرد با گروه خونی B ،متفاوت خواهد‏‏ بود.

هم چنین دیده شده که افراد با گروه خونی O بیش از دیگران از حمله‏ی پشه‏ها (به ویژه پشه های ناقل ویروس west Nil) رنج می‏برند. از طرفی مشخص شده که بیش از 15%  مردم چنین مارکرهای بویایی تولید نمی‏کنند،بنابراین باید روش‏هایی غیر از بوکشیدن برای شناسایی قربانیان در بین پشه‏ها مرسوم باشد!

به نظر می‏رسد که میزان CO2 موجود در هوای بازدمی،حاملگی( یکی از مهمترین فاکتورهای خطر برای حمله پشه هاست،زیرا هم دمای بدن به طور قابل توجهی بالاست و هم CO2 تنفسی 21%بیش از افرد عادی است)،دمای بدن و مصرف الکل معیارهای دیگری باشند که پشه‏ها برای انتخاب قربانی خود به کار می‏برند.

با این وجود هنوز هم معیارهای لازم برای انتخاب غذا از سوی پشه‏ها به طور کامل شناسایی نشده‏اند!