گزارش کارآموزی-فصل اول: قسمت دوم
فصل اول: قسمت دوم
آشنایی با کمک های اولیه:
احياي قلبي ريوي
1- باز كردن راه هوايي Air way
اولين قدم باز كردن راه هوايي فرد است .در فرد بيهوش تمامي ماهيچه ها شل شده اند.عضلات زبان و گردن هم از اين قاعده مستثني نيستند و احتمال دارد كه زبان به طرف حلق برگردد و راه هوايي را مسدود كند .
كف دست را روي پيشاني مصدوم گذاشته و سر او را به طرف عقب بر گردانيد . همزمان با اين كار دست ديگر را زير چانه او قرار داده و به سمت بالا فشار دهيد به طوريكه دندانهاي فك بالا و پايين در مقابل هم قرار گيرند . در صورت انجام صحيح اين مراحل شما موفق به باز كردن را ه هوايي مصدوم خواهيد شد
مراقب باشيد كه دهان فرد بيش از حد باز نشود، چون در اين صورت ممكن است زبان به عقب برگردد و راه هواي را مسدود كند .
2- دادن تنفس مصنوعي Breathing
پس از بازكردن راه هوايي بايد از وضعيت تنفس مصدوم أگاه باشيد. ابتدا قفسه سينه فرد را برهنه كنيد.
اگر صورت مصدوم كبود و رنگ پريده باشد . نه جريان هوا از بيني و دهان فرد حس شود و نه صدايي كه نشانگر جريان هوا باشد به گوش برسد.قفسه سينه حركت نداشته باشد. تنفس وي قطع شده است و بايد تنفس مصنوعي را آغاز كنيد. حتي اگر نتوانستيد تشخيص دهيد كه فرد مذكورتنفس دارد يا نه نفس مصنوعي را آغاز كنيد چون اگر فرد تنفس داشته باشد شما در هنگام تنفس مصنوعي متوجه مي شويد.
تکنیک دادن تنفس مصنوعی
سررا به عقب متمايل كنيد به صورتيكه دهان كمي بازتر باشد (نحوه باز كردن راه هوايي در مبحث قبل آمده است.) با انگشتان دستي كه روي پيشاني مصدوم است سوراخهاي بيني فرد را ببنديد .
دهان خود را روي دهان مصدوم بگذاريد، بطوريكه، لبهاي شما كاملا اطراف دهان اورا بگيرد. با يك بازدم عميق هوارا وارد دهان فرد مصدوم كنيد. همزمان از گوشه چشم خود به قفسه سينه فرد نگاه كنيد وببينيد آيا هنگامي كه درون مجاري هوايي اومي دميد قفسه سينه بالا مي رود يا نه ؟
وقتي قفسه سينه فرد بالا مي آيد تنفس را قطع كنيد و دهان خود را از دهان فرد جدا كرده و بيني او را آزاد بگذاريد و خودتان برا ي تنفس بعدي نفس بگيريد.
هنگام تنفس موثر باشد، سينه وشكم مصدوم بالاو پايين مي آيد، احياگر حس مي كند كه بادكنكي را پر ميكند و پس از دميدن حجم معيني , مقابل ورود هواي اضافه تر مقاومت احساس ميكند .به تدريج رنگ پوست فرد از زردي و كبودي و به صورتي تغيير مي يابد.
3- ماساژ قلبي Circulation
پس ازدادن يك يا دو تنفس مصنوعي در صورتيكه فرد تنفس خود را بازنيابد بايد نبض فرد را كنترل كرد.
طريقه كنترل كردن نبض :
پس از آنكه تنفس مصنوعي تمام شد، كف دست را از روي پيشاني فرد بر نداريد و دو انگشت دست ديگر را در وسط گردن بالاي ناي و حنجره روي برآمدگي جلوي گردن ( سيب آدم ) بگذاريد .
انگشتان خود را به آرامي به سمت پايين و كنار آن قسمت بلغزانيد و سپس كمي فشار دهيد . به مدت 5-10 ثانيه اين كار را ادامه دهيد تامطمئن شويد كه نبض را حس ميكنيد يا نه؟
كنترل كردن نبض احتياج به مهارت و دقت خاصي دارد شما نيز ميتوانيد با تمرين كردن و شركت در كارگاههاي عملي احيا تنفسي اين مهارت را كسب نماييد .
اگر فرد نبض داشت، به تنفس مصنوعي، به اندازه دوازده بار در دقيقه ادامه دهيد . اگر فرد نبض نداشت، بايد بي درنگ ماساژ قلبي را همراه با تنفس مصنوعي آغاز كنيد. زيرا فرد دچار ايست قلبي شده و احتمال دارد صدمات جبران ناپذيري به مغز وي برسد.
براي دادن يك ماساژ قلبي موثر علاوه بر اينكه بايد ماساژ را با تكنيك صحيح انجام داد، لازم است كه وي را در وضعيت مناسبي بخوابانيد. بيمار را به پشت خوابانده , مطمئن شويد كه وي روي يك سطح سخت قرار گرفته است . اما اگر فرد در رختخواب يا هر سطح نرم ديگري است وقت را تلف نكنيد و فقط كافيست كه او را روي زمين بلغزانيد يا اينكه، يك تخته یا هر شي صاف و سخت را بين پشت او و ملحفه قراردهيد .كنار مصدوم زانو بزنيد .
آخرين حد دنده هاي او را با دو انگشت دستي كه بالاي فرد نزديكتر است بيابيد انگشتان خود را بسمت بالا بلغزانيد تا يك فرو رفتگي در محل اتصال دنده هاي دو طرف برسيد . يك انگشت را در محل فرورفتگي بگذاريد و انگشت ديگر را كنار آن قرار دهيد سپس ته دست ديگر را در كنار آن دو انگشت قرار دهيد .بعد ته دست دوم را روي دست اولي بگذاريد . موقعيت بدن خود را طوري تنظيم كنيد كه بازوها خم نشوند و شانه ها در امتداد نقطه اتكا دستها باشند . به اندازه اي بر جناغ فرد فشار وارد كنيد كه 4-5 سانتي متر پايين برود. پس از انجام 15 عدد ماساژ پشت سر هم ( اين 15 ماساژ در مدت 11 ثانيه خواهد بود ) دو عددتنفس مصنوعي به فرد بدهيد شما براي انجام اين دو تنفس 4 ثانيه فرصت داريد .اين سيكل بايد چهار بار در دقيقه تكرار شود براي اينكه بتوانيد نسبت 15:2 را در هر دوره رعايت كنيد بهتر است با هر ماساژ شماره آن را بلند بگوييد . بعد از يك دقيقه وضعيت مصدوم را ازريابي كنيد . اگر ضربان مداوم رگ گردن باز نگشته باشد دوباره احياي قلبي ريوي را با دو تنفس و 15 ماساژ قلبي از سر بگيريد . شما براي انجام اين دو تنفس و 15 ماساژ , 15 ثانيه فرصت داريد. اين كار را براي مدت 3 دقيقه ديگر ادامه دهيد . اگر دراين مدت تنفس منظم فرد بازگشت نيازي به تكرار احياي قلبي ريوي نيست بلكه بايد مرتب تنفس و نبض فرد را چك كنيد . اگر تنفس منظم فرد برنگشت تنفس مصنوعي را با سرعت 12عدد در دقيقه شروع كنيد و همزمان نبض فرد را چك كنيد .
سوختگي Burn
1- سوختگي با آتش اقدامات امدادي كه بايد انجام داد عبارتنداز: حذف عامل سوختگي: با آب سرد آتش را خفه كنيد، لباس هاي مستعد آتش سوزي را در آوريد، از دويدن شخص در حال سوختن جلوگيري كنيد . ارزيابي بيمار: علائم حياتي و شوك و...را كنترل وعمق و وسعت و وخامت سوختگي را بررسي كنيد.
درمان سوختگي:
1- بيمار را روي سطحي از بدن كه سوختگي وجود ندارد يا كمترين سطح سوختگي را دارد دراز كنيد. 2- وسائل آلوده كننده را از بدن مصدوم جدا كنيد.
3 لباس هاي چسبيده به محل زخم را هرگز جدا نكنيد.
4- توسط آب خنك و تميز محل سوختگي را شستشو دهيد.
5- محل زخم را با گاز استريل پانسمان كنيد.
6- اگر بيمار قادر به نوشيدن است و زمان كافي داريد بر اساس جدول زير مايعات به مصدوم بنوشانيد. بزرگسالان5/0ليوان ، بچه هاي12-1 سال25/0ليوان ، كمتر از يكسال 125/0ليوان
در صورت وخامت سوختگي مصدوم را به اولين مركز درماني منتقل كنيد.
تذكر:در سوختگي با قير بلافاصله منطقه را با آب سرد خنك كنيد.قير را هرگز بر نداريد سپس اقدامات اوليه ذكر شده فوق را بعمل آوريد.
2- سوختگي با مواد شيميائي
از جدي ترين نوع سوختگي ها بوده كه در سطح كم و عمق زيادتري، بدن را دچار سوختگي مي نمايد.
حذف عامل سوختگي: لباس هاي آلوده را در آورده و محل را با آب فراوان شستشو دهيد.
ارزيابي بيمار: علائم حياتي ، شوك و ... را كنترل وعمق و وسعت و وخامت سوختگي را بررسي كنيد.
درمان سوختگي : درمان اين نوع سوختگي عبارت از شستشوي موضع با آب فراوان، حداقل بمدت 20 تا 30 دقيقه و سپس اقدامات درماني بايد همانند سوختگي با حرارت بعمل آيد.
انتقال مصدوم: مصدوم را در صورت امكان به اولين مركز درماني منتقل كنيد.
تذكر: در صورت آلوده شدن چشم با مواد شيميايي بهترين كار شستشو با آب فراوان است. دقت كنيد تا در موقع شستشو، آب مصرف شده از جانب بيروني چشم خارج شود تا چشم مقابل را آلوده نكند. در صورت وجود جسم خارجي در چشم با نوك دستمال تميز آن را به آرامي خارج كنيد. بعد از شستشو، چشم را با گاز استريل پانسمان و مصدوم را منتقل كنيد.
3-سوختگي با جريان برق
اين نوع سوختگي داراي عمق زيادي است و به بافت هاي داخل بدن صدمه مي زند. اقدامات امدادي در اين نوع سوختگي عبارتند از:
حذف عامل سوختگي: توسط يك وسيله عايق مصدوم را از جريان برق جدا كنيد ارزيابي بيمار: علائم حياتي ، شوك و ... را كنترل وعمق و وسعت و وخامت سوختگي را بررسي كنيد.
درمان سوختگي : محل ورود خروج برق را پانسمان و اقدامات امدادي شبيه سوختگي با حرارت را به عمل آوريد. انتقال: مصدوم را در اسرع وقت به اولين مركز درماني منتقل كنيد
4-سوختگي ناشي از اشعه
توسط دو نوع اشعه سوختگي ايجاد مي گردد: 1ـ اشعه خورشيد 2ـ تشعشات اتمي
در مورد تشعشات اتمي، ابتدا محافظت خود امدادگر از خطر تشعشات و ثانيا رفع آلودگي مصدوم و درصورت امكان ارائه كمكهاي اوليه سوختگي با حرارت، مد نظر قرار مي گيرد و در مرحله آخر انتقال مصدوم به مركز درماني انجام مي پذيرد. تذكرات:
1- روش برآورد عمق و وسعت و وخامت سوختگي را به خوبي فراگيريد.
2- در مورد سوختگي هاي وخيم كمك هاي اوليه را سريعا انجام و مصدوم را در اسرع وقت به مركز درماني انتقال دهيد.
3- اگر لباس به محل زخم چسبيده است لباس هاي اطراف زخم را بريده و از بدن خارج كنيد ولي به محل زخم دست نزنيد.
4ـ هرگز براي سرد كردن محل از يخ استفاده نكنيد.
5ـ به آب مصرفي جهت افزايش سرماي آن نمك اضافه نكنيد.
6ـ كمك هاي اوليه در مورد سوختگي هاي شديد بايد سريعا انجام گيرند.
7ـ نارسائي تنفسي و شوك احتمالي را سريعا كنترل نمائيد(بخصوص در سوختگي ها بوسيله برق).
8ـ در سوختگي با مواد شيميائي استفاده از ماده خنثي كننده هيچ امتيازي به شستشوي با آب فراوان ندارد. لذا ازاستفاده از آنها خودداري گردد و حتما از آب تميز استفاده كنيد.